Nguyễn Đình Toán, khổ vì yêu

Chả nhớ mình quen anh Toán ( Nguyễn Đình Toán) lúc nào, hình như lâu lắm rồi, đâu như năm 1987 thì phải. Khi đó mình mới nổi, đi đâu cũng có người đón  rước chào mời, thích lắm. Ra Hà Nội mình vẫn hay tạt vào 51 Trần Hưng Đạo, giống như 81 Trần Quốc Thảo ở Sài Gòn đấy là nơi tụ tập của văn nghệ sĩ. Muốn tìm ai cứ ra đấy thế nào cũng gặp.

Hồi đó ở 51 Trần Hưng Đạo có quán nước chè của chị Thanh Hoa ( ca sĩ), mình vẫn thường ngồi đấy. Lúc đầu uống đôi ba chén chè, sau có người gọi rượu. Vài ba chén rượu nóng máy rồi thế nào cũng có người gọi bia, đó là đồ uống sang thời này. Bia uống đủ say, vừa uống vừa cãi nhau chán chê mới rủ nhau đi mát xa, đi karaoke, đi “ bông hoa nhỏ” tối ngày mới bò về nhà. Ngày nào cũng giống ngày nào.

Hôm nào cũng vậy, hễ có mình là anh Toán có mặt dù chưa khi nào anh em nói chuyện với nhau được một câu. Anh cầm máy vè vè quanh mình bấm máy liên tục. Lần đầu có người bám lấy chụp ảnh mũi mình cứ phồng lên như hai quả cà. Anh Tạo ( Nguyễn Trọng Tạo) thấy vậy cười cái hậc, nói mày đừng có tưởng bở, vì mày chưa có trong bộ sưu tập thì nó chụp thôi. Mình hơi xìu, nói thật là hơi thất vọng. Anh Tạo lại cười, nói tất nhiên thằng Toán chỉ chụp đứa nào đáng chụp. Anh hất hàm về mấy ông ngồi phía trước, nói chứ như cái đám chó chết kia thì không bao giờ nó thí cho một cái ảnh. Mình thấy trong “đám chó chết kia” có vài ông tên tuổi to đùng, cái mũi mình lại phồng lên. Hi hi.

Về sau quen anh rồi mới biết anh là ông “vua” chân dung trong làng nhiếp ảnh. Ảnh chân dung của anh nhiều vô thiên lủng, hầu như văn sĩ nước Nam đương đại không ai không có trong kho ảnh của anh. Anh chưa bao giờ nói khối lượng ảnh chân dung của anh là bao nhiêu nhưng cứ xem cái sự bấm máy “điên cuồng” của anh thì hơn ba chục năm cầm máy bảo đảm  có nửa tạ phim chân dung chứ không ít. Riêng anh chụp cho mình cũng có đến mấy trăm bức, còn như Hoàng Cầm, Văn Cao, Phùng Quán có khi có ngàn bức.

Vừa rồi ra Hà Nội anh cứ đeo lấy mình chụp ảnh. Mình cười, nói anh chụp mãi em không chán sao. Anh nheo mắt cười cười, nói chán làm sao, chụp bạn bè mà chán à. Đúng vậy, hễ gặp bạn là anh chụp như kẻ khát chụp, chụp quên ăn quên ngủ, như sợ nếu không chụp nhanh mấy ông bạn văn của anh hoặc thăng thiên hoặc độn thổ.

Ở bất cứ đâu, bất kì thời điểm nào có bạn văn là có Nguyễn Đình Toán. Buổi sáng mừng sinh nhật 60 tuổi Nguyễn Trọng Tạo, người ta ăn nhậu tưng bừng riêng anh ôm máy chạy hết mâm này sang mâm kia chụp và chụp. Thỉnh thoảng anh có nhấp ngụm rượu chứ không một lúc nào thấy anh cầm đũa. Buổi trưa ở Hồ Tây nhà thơ Bùi Minh Quốc bù khú với thiếu tướng công an Phạm Chuyên, bạn bè nhậu tiếp trận nhậu ở nhà anh Nguyễn Trọng Tạo, anh lại cầm máy bấm lia lịa, cũng không thấy anh ăn uống gì. Buổi chiều tụ bạ tại nhà Đặng Hùng Võ, ông thứ trưởng về hưu có mấy chai rượu ngon điếc tai khiến mình uống tì tì, vừa uống vừa sợ hết, anh cũng chẳng màng, cứ xoay trở đảo điên chụp và chụp không biết mệt.

Bây giờ anh xài máy ảnh điện tử có chụp bao nhiêu cũng không tốn kém gì. Ngày xưa toàn chụp máy cơ, thấy anh bấm lia lịa mình xót lắm, nói anh chụp kiểu đó có mà bán nhà mua phim. Anh cười không nói gì. Mình nghĩ không ra anh kiếm tiền bằng cách nào mà suốt ngày đánh đu với bạn văn, một ngày đi đứt cả chục cuộn phim. Ảnh chân dung các tòa báo trả rất rẻ,  giả sử mỗi ngày có chục tờ đăng ảnh thì số nhuận bút cũng chưa đủ mua phim. Là nói  người ta còn nhớ trả nhuận bút chứ thực tế nhiều báo đăng ảnh của anh tiền không trả, tên chả ghi. Họ vào mạng tìm ảnh để đăng, nào có biết ảnh của ai.

Nhiều người, trong đó có mình, hễ báo gọi xin ảnh mình đều bảo hỏi ông Nguyễn Đình Toán, mặc dù có đầy ảnh vẫn không đưa, cứ ép các báo xin ảnh của anh để anh kiếm thêm ít nhuận bút. Cứ tưởng anh biết vậy mừng lắm hóa ra không, anh hầu như chẳng quan tâm. Có lần mình được bốn, năm báo xin ảnh, mình bảo họ xin ảnh của anh. Thấy họ đăng ảnh của anh mình mừng lắm vội gọi điện cho anh, nói anh lấy nhuận bút báo nọ báo kia chưa. Anh nói chưa. Mình bảo sao anh không gọi cho chúng nó đòi nhuận bút. Anh cười, nói đòi làm gì, được đăng mấy ảnh ưa  ý là anh mừng rồi, chú mày đừng có lăn tăn giùm anh. Thật quái lạ, chẳng ai như anh, báo trả nhuận bút cũng tốt, chả trả thì thôi; có ghi tên cũng hay, quên ghi tên cũng xong béng. Ối giời ơi anh Toán ơi.

 Nói vậy không phải anh Toán chụp ảnh vô điều kiện. Chưa khi nào có người gọi anh, nói ê Toán, chụp cho cái ảnh mà anh nhận lời. Nâng máy lên bấm một nhát chẳng khó khăn gì nhưng anh không là không, các vàng cũng không, ai giận ai hờn mặc kệ. Nguyễn Đình Toán không bao giờ chịu làm cái anh thợ chụp ảnh, có ai đó bảo Nguyễn Đình Toán là nhiếp ảnh gia anh cũng không chịu, nói da với xương cái gì, ai cần da với xương chứ tôi chả cần.

 Na Sơn là tay máy có số má trong làng nhiếp ảnh, nó quí anh Toán lắm, vẫn gọi anh là bố Toán. Giống như Xuân Bình, Mai Kỳ, Dương Minh Long, thằng này cũng hơi ngạo rất ít khi phục ai. Nhắc đến tay máy nào đều khen một chê ba, chả thần phục ai bao giờ. ( Hi hi nhiếp ảnh sao giống nhà thơ, họa sĩ thế không biết). Nhưng nó mê bố Toán, cứ nói đến nghề là nó nhắc đến bố Toán. Nó bảo bây giờ ở Việt Nam, nhiếp ảnh gia nhiều hơn ăn mày ngoài đường. Nhưng thắp đuốc tìm bảy ngày cũng khó tìm được ai như bố Toán.

Nó kể chuyện, nói cái thời tụi em còn hỷ mũi chưa sạch, máu lên mở cuộc triển lãm photo-essays đầu tiên ở Việt Nam. Bố Toán tới xem, ghi cảm tưởng thế này: "Tuyệt vời tuổi trẻ! Cám ơn các bạn và hãy cố giữ lửa như thế!" Mấy ai đối xử với đám hỉ mũi chưa sạch được như bố Toán.

 Mình nói anh Toán thua chúng mày về kĩ thuật, ánh sáng ánh séo, bố cục bố kéo anh không hiện đại bằng chúng mày. Nhưng anh ấy hơn chúng mày về cái tình. Anh ấy yêu cái anh ấy chụp, anh ấy chụp vì yêu chứ không chụp để khoe tài, để chứng tỏ. Na Sơn vỗ vai mình đánh bốp, nói ông này điếu biết gì về ảnh sao mà nói hay thía. Rồi nó gật gù, yêu được như bố Toán khó lắm, mà cũng khổ lắm.

 Nghe Na Sơn nói mình chợt nhớ một hôm ngồi nhậu, thấy anh Toán không chịu ngồi yên chỗ cứ vè vè quanh mâm nhậu bấm máy, anh Nguyễn Thụy Kha lắc đầu cười, nói ông này rồi cũng chết khổ vì yêu. Mình không hiểu, nói em có thấy anh Toán bồ bịch gì đâu. Mọi người cười ồ, nói thằng này thông minh nhưng chậm hiểu. Thằng Toán yêu bạn yêu nghề chứ  nói chuyện gái gú với nó thì thà nói với đầu gối còn hơn.

 Thì rõ rồi. Nguyễn Đình Toán hành nghề vì yêu bạn, yêu bạn mới hành nghề. Không yêu bạn làm sao có thể vác máy đi hơn hai ngàn cây số bám theo chuyến đi bộ xuyên Việt của Hòa Vang và Nguyễn Lương Ngọc. Lại còn đèo bồng theo ông già Hoàng Cầm nữa. Hôm anh và Hoàng Cầm vào nhà mình ở Quảng Trị để đón hai ông đi bộ, mình hỏi anh, nói chỉ cần theo một đoạn đường anh đã có cả một tấn ảnh rồi, việc gì phải đánh đu với hai ông ấy suốt cả hành trình? Anh cười hiền lành, nói ừ, nhưng mà đi để cho tụi nó vui, động viên tụi nó ráng đi tới nơi về tới chốn, nếu không dễ mang tiếng lắm.

Nhớ mãi cái đêm trao giải liên hoan phim Châu Á – Thái Bình Dương. Khi nghe xướng phim Đời Cát được giải vàng, anh lao như bay từ tầng hai xuống tầng một tìm mình và thằng Vân ( đạo diễn Nguyễn Thanh Vân). Cả trăm tay máy nhao vào lấy hình buổi lễ, riêng anh cứ bám theo mình và thằng Vân. Cho đến khi tàn cuộc, mọi người về hết rồi anh vẫn cứ bám theo mình và thằng Vân. Cả hội Đời Cát kéo nhau đi nhậu cho đến hai ba giờ sáng, ngoảnh lại vẫn thấy anh đứng sau lưng. Mình ngạc nhiên quá kêu lên, nói ôi trời, sao giờ này anh còn chưa về. Anh trợn mắt lên, nói về sao được mà về. Rồi anh ôm riết lấy mình, đôi mắt anh ngời sáng long lanh, như chính anh vừa được giải vậy, nói vui quá chú mày ơi, vui quá, về sao được mà về.

Nguyễn Quang Lập

Chỉ một điều đơn giản…

 Thêm một lần nữa dân chúng lại nghi ngờ kết luận của các cơ quan công quyền về cái chết của anh Nguyễn Công Nhựt. “Cơ quan Điều tra Viện KSND Tối cao cho rằng anh Nhựt không bị tra tấn, anh chết là do tự treo cổ vì ân hận đã làm trái quy trình công ty dẫn đến sản phẩm lốp xe bị mất cắp và lo sợ bị tù tội.” (Theo báo Người Lao Động). Kết luận đó đã gây  ồn ào dị nghị trong dân chúng suốt tuần qua.

Chưa nói đến việc một người nặng trên 50 kg ta có thể chết bằng dây xạc pin mobile, chỉ riêng việc một người vì “ lo sợ bị vào tù”  đã vội vã tự tử cũng đủ cho thấy vô lý hài hước đến thế nào. Dân chúng nghi ngờ là vì thế. Nhưng giả sử Viện KSND Tối cao kết luận đúng đi chăng nữa thì dân chúng vẫn không tin, có thể nói chắc như vậy. Vì sao thế? Bởi vì tiếng kêu  nạn bạo hành của công an đối với dân đã vang khắp bốn cõi. Người viết bài này vào google gõ bốn chữ “công an đánh dân” và giật mình thấy có 85.600.000 kết quả trong 0,14 giây.

 Riêng việc người dân bị chết ngay sau khi bị bắt vào đồn công an như trường hợp anh Nguyễn Công Nhựt không còn là chuyện hiếm, đáng sợ thay nó  tuồng như là chuyện thường xuyên. Theo nhà báo Như Quỳnh: “Tính từ đầu năm 2012 đến nay, đã có hơn 9 người chết sau khi "được mời" làm việc, hoặc bị tạm giữ tại đồn công an”. Gần đây nhất là Vụ ông Nguyễn Mậu Thuận,  'đột tử' chỉ vài giờ sau khi vào đồn công an. 4 công an xã  xã Kim Nổ huyện Đông Anh (Hà Nội) thi nhau đánh chết một người dân, thật là kinh khủng.

Cũng như các vụ đánh chết dân khác, lần này các cơ quan công quyền vào cuộc rất nhanh, với những tuyên bố cũng rất nhanh, rất được lòng dân, rằng “sẽ sớm đưa vụ này ra xét xử”, rằng “phải nghiêm trị”, rằng “quyết không để thói vô cảm làm tổn hại đến quan hệ công an với dân”… vân vân và vân vân.  Nhưng rốt cuộc là thế nào? Trung tá Nguyễn Văn Ninh đánh gãy cổ dân bị xử 4 năm tù giam. Trung úy La Thành Dũng dùng nhục hình tra tấn người dân bị xử 9 tháng tù treo. Hài hước nhất là trường hợp đánh người gây thương tích của  Trung tá Phó trưởng Công an phường Võ Quốc Việt chỉ bị xử phạt hành chính 2, 2 triệu  đồng(!) Cái sự  “nghiêm trị” chẳng những không làm cho dân yên tâm, trái lại càng làm cho dân hoang mang, khiến dân không còn biết đặt niềm tin của mình vào đâu nữa.

Không phải người dân không thấy “biết bao tấm gương sáng” của người công an vì nhân dân phục vụ. Cũng không phải chuyện “con sâu làm rầu nồi canh”, chỉ vì một vài kẻ xấu mà dân hết tin vào công an. Cái chính là kẻ xấu trong ngành công an đã không được nghiêm trị đúng nghĩa để người dân tin rằng mọi người đều bình đẳng trước pháp luật. Đấy thực sự là điều khó hiểu, gây bức xúc trong dân chúng.

Dân không cần được coi là bố mẹ, cũng chẳng muốn làm gốc hay làm ông chủ, họ chỉ muốn coi họ là con người, đối xử với họ như đối xử với con người. Và ai bức hại con người kẻ đó phải được nghiêm trị. Vâng, chỉ một điều đơn giản ấy thôi tại sao bao nhiêu năm ta không sao làm được? Câu hỏi giản đơn sao mà đau lòng quá.

Nguyễn Quang Lập

 

Tình cát 16

 Rừng đang chiều, oi nắng. Ở đâu đó có tiếng gì rin rít, nghe như tiếng chim mắc họng. Xa lắm có ai đó đang kêu. À … tiếng chim, không phải tiếng người. Đi... soạn cho hết! Ngóc ngách nào của cuộc chiến cũng có tiếng chim ấy nhắn nhủ. Tiếng nhắn nhủ vu vơ lại dễ làm mềm lòng những người lính xa nhà.

  Hoàng nằm dài ra dưới tán cây gì rất to, to lắm, cỡ ba người ôm chứ chẳng chơi. Một cây này xẻ ra làm được vài cái nhà. Giá nhổ được cây này về cắm trước mặt thằng Béo nhỉ. Cái Orionton chỉ đổi được gạo ăn, làm sao đủ để dựng nhà. Thằng Béo hoang đường rồi.

 Nó về tới đâu rồi nhỉ? Chạy kiểu đó chắc ra đến bìa rừng . Có khi bị người ta tóm cổ rồi cũng nên. Ngu lắm. Nó không biết toà án binh xử tội đạo ngũ thế nào đâu. Chỉ cần tước quân tịch, người ta đã lột hết áo quần, cho mặc mỗi quần đùi điệu đi cuối làng đến đầu làng, lại tráo ngược lại, từ đầu làng đến cuối làng. Đói rét còn chịu được chứ nhục nhã nào có ai kham nỗi đâu.

            - Đi... soạn cho hết!

            A, chim ở trên tàng cây. Nó ở đâu nhỉ? Chim gì kì quặc, chỉ nghe nó kêu không thấy bóng nó bao giờ.

            -Đi... soạn cho hết!

            Nó bay về xuôi đấy. Hoàng bật dậy, mặt vác lên những tán cây rừng, cứ thế đi, đi mãi. Tiếng chim dắt mũi Hoàng sấp ngửa bám theo nó.

Khi tắt tiếng chim kia thì trời đã sẫm tối. Hoàng ngoái lại nhìn. Cánh rừng tím sẫm, bóng đêm từ các khe núi liếm dần lên đến ngọn núi cao. Một khoảng sáng mờ đang dần rỗng ra trước mặt. Ôi thôi bỏ mẹ, cửa rừng! Mình đi kiểu gì mà ngốn hết gần hai chục cây số.

 Hoàng đứng trơ trước bìa rừng, phân vân không biết tiến hay lùi. Đêm sập xuống rồi, bây giờ đi ngược trở lại quá là đày ải, không chừng hổ vồ trăn cuốn toi mạng. Nếu không quay lại thì đi đâu? Xê trưởng nghĩ gì khi bỗng dưng Hoàng vắng doanh trại một đêm, đúng lúc thằng Béo đào ngũ?

 Thôi đành vậy, chết sống cũng phải quay lại thôi, biết làm thế nào! Hoàng nghiến răng leo ngược đường rừng. Anh đi rất nhanh, cứ nhằm chóp núi Sĩ Cào mà tiến, dù thế nào cũng phải về doanh trại trước lúc nửa đêm. Rượu hết cơm hết bây giờ mệt mỏi mới ngấm, mồ hôi rịn ướt toàn thân, hai đầu gối lỏng ra tựa hồ có thể vặt cẳng chân vứt đi dễ dàng.

 Hoàng bước trật trệu  chừng vài mươi bước nữa, gặp một khoảng trống có tảng đã to án ngữ, anh nằm sấp lên đấy. Chẳng có cái ngu nào giống cái ngu nào, không dưng lại lần theo một tiếng chim vớ vẩn để ra nông nổi này. Rõ là điên khùng, mộng du giữa ban ngày, khỉ thế! Nếu có cốc sữa, không, chỉ cần cốc nườc đường thôi, Hoàng sẽ càn một hơi hết hai chục cây số đường rừng trở về đơn vị.

 Ừ nhỉ, giá có nước đường. Không, chỉ cần gặp suối nước mát, nằm ngâm mình xuống đấy chừng nửa tiếng, chắc chắn sẽ hồi sức. Nhưng biết kiếm đâu ra. Cả cánh rừng phía Đông Trường Sơn này chỉ có một con suối đầy nước ở gần doanh trại mà thôi, còn lại toàn suối cạn suối chết vắt vẻo ngang dọc toen hoẻn giữa rừng.

 Hình như có tiếng ai nói? Không phải, tiếng đài nói, có cả nhạc hiệu nữa kìa. Nhạc hiệu sáu giờ! A, bây giờ mới sáu giờ tối thôi ư! Ở đây làm gì có dân, chắc ai đó đi săn mang đài đi theo. Ngu, đi săn lại mang đài! Ô kìa, sao giống tiếng Orionton của Xê trưởng, nó thỉnh thoảng vẫn khọt khét, vói lên dăm bảy tiếng rồi lạc tiếng, nói như kẻ hụt hơi. Thằng Béo! Hoàng chồm dậy, tất tả chạy về phía có tiếng đài.

 Cái Orionton của Xê trưởng nằm nghiêng giữa suối cạn, một mình nói hát vô tư trong khi chủ nó là thằng Béo không biết biến đi đằng nào.

 Hoàng nhặt cái đài lên, cẩn thận vặn volume tắt tiếng. Anh ngồi ôm cái đài, ngơ ngáo giữa suối. Cái đài đây, thằng Béo đâu? Không lý gì nó vứt cái đài đi, chắc chắn nó gặp chuyện gì rồi. Có khi Xê trưởng cho anh em đuổi  theo bắt nó, nó vứt đài chống cự, chạy thoát. Thế thì tại sao nó không quay lại lấy cái đài? Hoặc giả Xê trưởng bắt được nó rồi thì cũng phải tìm cái đài chứ. Đài kêu oang oang thế này, ai mà không nghe? Vô lý nhỉ!

 Ba trăm đồng một cái Orionton không có mà mua, đâu phải một hai hào mà người ta ném nó đi như ném một cục đá. Hay là thằng Béo chạy thoát được? Sở dĩ cái đài bật tiếng nói oang oang là vì khi nó ném xuống suối cạn, volume trượt lên đá, bật lên. Có thể, rất có thể. Vậy thì không tắt đài, nhất định thằng Béo sẽ quay lại tìm. Không có đài, nó lấy đâu tiền làm nhà cho em nó?

Hoàng vặn volume hết cỡ. Đài đang kể chuyện cảnh giác. À, hôm nay thứ bảy có chương trình Kể chuyện cảnh giác, mới đó đã bảy giờ tối rồi a? Thôi kệ, nằm nghe chuyện cảnh giác đã, đến đâu thì đến. Nhất định thằng Béo sẽ mò tới. Nhất định thế rồi. Không có cái đài nó chẳng tính chuyện đào ngũ.

 Hoàng chìm đi trong chập chờn hình ảnh thằng Béo ôm cái đài lúi cúi đi về xóm nhà dân. Ba trăm đồng nó mới bán, nhất định rồi, nó biết giá mà. Ba trăm đồng rẻ chán, chỉ sợ không có tiền chứ ai chẳng thích mua. Thằng Béo chắc chắn chưa bao giờ mơ đến số tiền đó. Mình cũng thế, khác gì nó đâu. Nói chung cả đại đội chưa ai từng cầm ba trăm đồng, kể cả Xê trưởng.

 Thằng Béo cầm ba trăm đồng xộc vào quán bún cá, chỉ một loáng quét sạch tám tô bún, hết hai đồng tư. Nó mua sáu hào rượu, tu một hơi hết ba hào. Ba hào rượu còn lại,  cho vào chai xách đi. Đấy là thuốc chống sợ để có thể vượt qua ba trăm cây số trong thế bị rượt đuổi. Còn hai trăm chín bảy đồng nó làm gì nhỉ ? Làm gì nhỉ?

 Hoàng lịm đi trên suối cạn cho đến khi cảm thấy có cái gì rần rần, ngưa ngứa vắt qua ngực mình, anh mở mắt. Sáng rồi a? Sáng tự bao giờ nhỉ? Một đàn kiến lửa nối đuôi nhau bò qua ngực trần của Hoàng, không  hiểu anh cởi áo từ lúc nào. Hoàng vùng dậy. Kiến ở đâu ra lắm thế này? Kiến lửa, kiến hôi, nườm nượm nối nhau từng đoàn từng đoàn đi như mở hội. Chúng háo hức tiến về bờ suối. Một cái đầu hớt cua nhô ra khỏi đám dây nhợ lằng nhằng, như đang cố chuồi xuống suối.

            -Thằng Béo!

            Hoàng đứng vụt lên.

            Thằng Béo nằm sấp, vắt lên mép bờ suối cạn, cái đầu rủ xuống, hai tay buông xuôi. Kiến đen kiến đỏ bám đầy thân nó. Hoàng chạy tới, lật mình thằng Béo lên và giật mình kinh hãi thấy mặt nó sưng vù to như cái mâm, đen tím tái. Một thứ chất nhờn trăng trắng chảy ra từ hai hốc mắt trắng nhỡn bò lây lan khắp mặt nó.

Thằng Béo chết rồi. Có lẽ chết từ đầu hôm. Kiến bu đầy hai lỗ mũi lỗ tai thằng Béo, chúng chia nhau đến là đều, cứ một lỗ kiến đỏ lại một lỗ kiến đen, đông nhung nhúc. Thằng Béo bị rắn cắn, có lẽ rắn lục nằm vắt trên cành cây mổ vào trán nó. Đây này, một vệt máu nhỏ tí đen sì đọng trên trán, vết rắn cắn chứ đâu. Chỉ có rắn lục mới mổ trúng trán.Thôi rồi, thằng Béo không đội mũ. Cái mũ cối xịn nhất đại đội của nó vẫn treo ở doanh trại. Thì nó có tính đạo ngũ đâu. Chỉ là chứng điên đột xuất lính tráng sống lâu ngày trong cuộc chiến vẫn thường mắc phải đã làm hại nó.

Có lẽ trước khi chết, thằng Béo đã cố gắng vặn volume cái đài, hy vọng có người nghe được. Hoàng kéo thằng Béo xuống suối, moi kiến ra khỏi lỗ mũi, lỗ tai cho nó. Không moi hết được, nhiều con đã chui tọt vào cuống họng, Hoàng ôm đầu nó ngồi im không biết làm gì. Làm gì nhỉ? Làm gì !

            - Thằng Béo chết rồi!

Hoàng rú lên. Và khóc. Anh xiết cái đầu thằng Béo vào ngực cứ thế gào lên, mỗi lúc mỗi to.

- Thằng Béo chết rồi!

-Thằng Béo chết rồi!

- Ối trời ơi!

Tiếng khóc gào đau xé giữa ban mai yên tĩnh chốn rừng hoang mới thê thiết làm sao.

*

*         *

Chuyện tình anh cu Đom 2

Hết lớp 5 mình rời thung lũng Chớp Ri về làng Đông, ở đấy cho đến khi học hết lớp 10. Chuyện cô Lý, anh cu Đom lâu ngày rồi cũng quên. Thực thì vẫn nhớ nhưng không còn quan tâm nữa. Mối quan tâm duy nhất của mình là cô em  xinh nhất lớp, da trắng như trứng gà bóc, tóc dài quá gót. Suốt cả mùa hè trước khi vào đại học mình chỉ quan tâm mỗi em đó.

 Vẫn gọi nhau bằng mày tao, tán tỉnh chỉ đúng một trò là rủ nhau đi xem phim bãi. Hẹn nhau ở cổng, mua vé cho nhau vào xem, hết phim thì về, ra đến cổng là bye bye chứ chẳng dám đưa em đến tận nhà. Đêm nào cũng giống đêm nào, nhiều khi suốt buổi chiếu chẳng nói với nhau được một câu. Thế mà sướng rêm, ngày nào có chiếu phim thì xốn xang suốt ngày đó, mong sau trời tối để vọt đến bãi chiếu, chồn chân đứng đợi em.

Tối hôm đó mình cũng chồn chân đứng đợi em, người đi xem đông quá chẳng thấy em đâu. Em thấy mình nhưng không dám đến gần, sợ người ta trông thấy, không dám gọi tên chỉ kêu to một tiếng: nời! Mình nghe tiếng nời của em nhưng không rõ ở góc nào, cứ loay hoay ngược xuôi giữa đám đông. Vào lúc mình thoáng thấy em thì có người đá đít mình một phát, nói ê cu Lập. Mình quay lại, đó là anh cu Đom. Anh đang đứng nhăn răng cười. Mình kêu lên, nói a anh cu Đom. Anh tái mặt bịt miệng mình, nói đom đom cái mả cha mi. Tao tên Đàm, Nguyễn Ngọc Đàm nghe chưa.

Mình nói anh đi mô đây. Anh cười khì khì, nói tau cũng giống mi, hẹn một con tới đây troắt một phát mà không thấy. Con của mi mô, chỉ tao coi. Tất nhiên mình không chỉ, nói tui có em mô. Anh lại đá đít mình một phát, nói đừng có giấu tao. Nó vừa kêu mi răng tao không biết. Rồi anh kéo mình thì thầm, nói đù mạ con  đó ngon cực, mi kiếm mô ra con ngon rứa. Sốt ruột quá, sợ em phải chờ lâu mình bỏ chạy, nói xong phim anh em mình nói chuyện. Anh không chịu kéo tay mình giật lại, nói troắt chưa troắt chưa, mi đã troắt chưa?  Mình cười, nói tụi em đang yêu, troắt triếc chi. Anh lại đá đít mình, nói yêu là troắt đó ngu ơi!

Mình vọt đi. Suốt buổi xem phim cứ thấp thỏm không yên, vừa sợ anh cu Đom  trông thấy mình chạy tới phá đám vừa thắc mắc không hiểu sao anh có mặt ở đây, cô Lý chết sống thế nào, cuộc tình của anh với cô Lý đã chấm dứt hay là vẫn còn dan díu? Em thấy mình xem phim không tập trung, mặt mày nhớn nhác thì nghi nghi, chắc em nghĩ mình đang quan tâm đến một em khác đang ngồi trong bãi chiếu, có biết đâu mình đang nghĩ tới anh cu Đom. Hi hi.

Tan buổi chiếu anh cu Đom đứng chắn trước cổng chờ mình. Bây giờ anh mới nhìn rõ mặt em, cái mặt anh cu Đom nhìn em cứ đực như ngỗng ỉa. Em đi rồi anh mới kéo mình xuýt xoa, nói ngon cực ngon cực, em  ni đáng giá sáu bao gạo. Mình chẳng hiểu anh nói gì, nói sáu bao gạo là răng? Anh cười ha ha ha, nói quên quên, tao quên kể mày tao lái xe tải, không làm giáo viên nữa. Từ Hà Nội vô đây thấy em mô ngon tao ném cho một bao gạo là xong liền, khó lắm cũng chỉ ba bốn bao. Nhưng em của mi phải sáu bao, sáu bao mới troắt được, mi đừng có tưởng bở.

Mình đấm bụng anh, nói anh đừng có mà nói bậy. Cô Lý ra sao rồi? Anh nói vẫn sống nhăn chứ sao. Lấy chồng rồi, vừa đẻ đứa thứ hai. Hôm rồi tao đánh xe qua nhà ném cho bao gạo, hai vợ chồng cười tươi như Liên Xô. Anh lôi mình lên xe tải chạy đến Quảng Thanh, vào quán bánh ướt thịt heo mụ Loan đập phá tha hồ. Từ  bé đến lúc đó mình mới biết thế nào là một bữa no. Xong bữa anh Đom không trả tiền, cứ thế đi ra xe, mụ Loan cũng không nói năng chi. Mình hơi ngạc nhiên, nói lái xe mà cũng kí nợ à bay? Anh vênh mặt lên vỗ vai mình phát, nói tao là thượng khách. Không có tao gạo mô ra cho mụ Loan làm bánh ướt.

 Lái xe tải hồi này là hotboy mình đã kể rồi, thôi không kể nữa. Chuyện mấy ông lái xe tải ăn cắp của nhà nước lấy gạo đổi tình mình nghe cũng đã nhiều, bây giờ mới mục sở thị chính là anh cu Đom. Chả biết anh kể thật hay ba hoa, sáu năm lái xe tải tổng số  gạo đổi tình của anh cu Đom chừng  trăm  bao chứ không ít. Kinh.

Xe chạy được nửa đường anh đột ngột dừng xe, cho hai pha đèn rọi thẳng vào quán may vá bên đường, nói đó đó… mi biết con nớ không? Mình biết. Đó là chị Tình, người đẹp xóm Cồn, mình thỉnh thoảng vẫn tới đó nhờ vá áo quần. Chị đang ngồi trước bàn máy may. Thấy pha đèn xe tải rọi vào mặt, chị ngước lên cười cái lườm cái rồi cúi mặt đạp máy. Anh cu Đom vỗ vai mình, nói ngon chưa. Không trắng bằng con của mi nhưng bụ to hơn. Tao mất ba bao rồi  vẫn chưa troắt được, đù mạ tức quá. Mình cười không nói gì, chuyện cánh lái xe tải mất hàng chục bao gạo với mẹ con nhà chị Tình vẫn không sao đem chị Tình ra khỏi nhà cả xóm Cồn ai cũng biết.

Anh rủ mình xuống xe, vác bao gao dấm sẵn trên thùng xe đi thẳng vào nhà. Anh ném bao gạo cái bịch xuống sân chui vào quán, nói con chào mạ. Mạ chị Tình chạy ra cười cái xoẹt, nói ua chầu chầu Đàm hả con, lâu ngày quá rồi hè. Cái miệng móm của bà xòe ra trông rất buồn cười. Thấy chị Tình vẫn ngồi yên bên bàn máy bà giục xắng lên, nói con Tình mô rồi, răng ngồi đó con. Mau lấy nước mời anh Đàm đi con. Chị Tình làm bộ nũng nịu đứng dậy lấy tích nước rót nước, chị  cúi xuống để khuôn ngực hở cho vừa  tầm mắt anh cu Đom.  Anh cu Đom nhìn như nuốt lấy bộ ngực của chị Tình, nói em khỏe không. Chị Tình cười cái lườm cái, nói dà…dạ. Anh cu Đom nói em vui không. Chị Tình cười cái lườm cái, nói dà…dạ. Rồi chị đi thẳng vào buồng.

Mẹ chị Tình làm bộ sốt sắng, nói con Tình mô rồi, ra nói chuyện với anh đi con. Chị Tình không đáp cứ ngồi im trong buồng. Mẹ chị Tình thở hắt chớp chép miệng, nói ôi tề, hay chưa tề, con cái hay thiệt đo. Bà nhìn anh  cu Đom cười cái xoẹt, nói mạ có quả bom nổ chậm, tụi bay mần răng na ra khỏi nhà cho mạ. Anh cu Đom nói thiệt không mạ. Bà thở hắt, nói răng không thiệt, con hỏi chi lạ rứa Đàm ơi.

Nói cười nhàn nhạt một lúc anh cu Đom bấm mình chuồn. Vừa nhảy lên xe anh đã chửi um lên, nói đù mạ tại mụ móm sắp đặt hết, tao mất không bốn bao gao rồi. Mình cười khì, nói có người mất cả chục bao, anh ăn thua chi. Anh cười gằn, nói thêm một bao nữa nếu không được tao cho mụ móm ăn một bao cứt.

Tưởng nói chơi té ra anh làm thật. Tháng sau anh đỗ xe trước cửa nhà mình, nói đi mau. Tao cho mi coi tao cho mạ con mụ móm ăn cứt. Mình nói bao thứ năm vẫn không được à. Anh nói sáu bao chứ không phải năm, đù mạ tao mất ba tạ gạo tiếc đứt ruột. Anh kéo mình lên xe chỉ hai bao, nói đây là bao gạo tao tặng nhà con Hóa Quảng Thuận. Tao sờ bụ được rồi, thêm bao ni nữa là troắt được thôi. Còn đây là bao cứt tao cho mạ con nhà mụ móm. Mi thấy tao làm bao cứt giống bao gạo không. Anh cười hê hê hê, nói mạ con mụ Móm tha hồ ăn cứt cu Đom.

Xe chạy về nhà chị Hóa, anh vác bao gạo vào nhà  xong là leo lên xe chạy về nhà chị Tình, nói mi cứ ngồi yên trên xe đừng ló mặt, để mình tao chiến đấu với lũ tham nghe chưa. Anh vác bao gạo vào nhà, nói năng chi đó đôi câu rồi đi ra. Hai anh em ngồi trong cabin hồi hộp nhìn vào. Trong nhà, hai mẹ con chị Tình khiêng cái  bao vào. Họ mở bao kiểm tra, không có vẻ gì là họ đang thấy cứt. Chị Tình còn thò tay vốc một nắm đưa lên mũi ngửi ngửi.

Anh cu Đom tái mặt, nói cha tổ lộn rồi. Anh nổ máy lao xe như điên về nhà chị Hóa, nói lạy trời nhà con Hóa chưa mở bao cứt, để tao còn đổi bao khác, không bọ con Hóa chém tao ba khúc. Anh đỗ xịch xe  lao vào nhà. Mình hồi hộp xem có cãi lộn có đánh nhau không. Thấy im ắng mình cũng mừng, chắc là  nhà chị Hóa chưa kịp mở bao. Mấy phút sau anh cu Đom lủi thủi đi ra. Mình nhảy xuống, nói bao cứt mô rồi bao cứt mô rồi? Anh ngẩng lên, trời ơi là trời mặt anh đầy cứt. Thì ra bọ chị Hóa đã túm tóc anh cu Đom cứ thế dúi mặt anh vào bao cứt.

Anh cu Đom nhảy lên xe nổ máy vù đi. Cabin thối inh anh cũng mặc kệ. Anh cười nhăn nhở, nói đáng kiếp tao. Gậy ông đập lưng ông. Tình yêu cu Đom tất nhiên phải thối như cứt…. đù mạ!

Hi hi

Tình cát 15

 Hoàng dốc nốt phần rượu cuối cùng dưới đáy chai làm một ngụm hết sạch.

Hình như mình say rồi. Mắt bỗng có bóng mây, tai ù đi. Nhộn nhạo những âm thanh vỡ vụn, tiếng chua gắt lẫn với tiếng dịu  ngọt, khi lên cao vút láo nháo như cãi nhau, khi xuống tụt hẳn vo ve như tiếng ruồi bay. Say rồi. Say lắm rồi. Mình uống hết hai chai. Hai chai chứ bao nhiêu, trước đây có đận mình tương hết hai lít cơ mà. Ghê gớm cái thời trai trẻ, không hiểu sao gan mật vẫn còn nguyên.

 Đúng rồi, ngày đó ở núi Giàng. Một ngày yên tĩnh nguyên chất, lính tráng vẫn nói vậy khi bỗng đâu chiến tranh lặn mất tăm, yên tĩnh lạ thường.

 Thằng Béo bắn được con hoẵng cái, mổ ra còn nguyên xi cả cái bào thai, đem nấu cháo cho cả đại đội. Lâu quá rồi mới được một bữa cháo ngon. Hoàng nhớ mình húp được sáu bát, bụng căng như có chửa. Xê trưởng  xách về hai can rượu đầy bảo cho khao quân, uống phỉ phê vào, say cũng được nhưng đừng có đánh nhau. Chẳng vì lý do gì để khao, có sẵn rượu thịt thì khao, thế thôi. Lính tráng mấy khi được bữa no say, cứ phỉ phê vào.

 Xê trưởng cười khơ khơ, ôm một đùi hoẵng lên biếu  tiểu đoàn. Tau nhậu với các thủ trưởng, tụi bay khỏi phải chờ, cứ phỉ phê vào. Thằng Béo nói Xê trưởng đem thịt nó kiếm được đi nịnh thối tiểu đoàn. Cả đại đội quát nó nhặng xị cả lên. Mày đừng có nhỏ nhen, Xê trưởng làm thế cũng vì tụi mình cả thôi. Không biếu các lão, ngộ nhỡ các lão biết tụi mình đang ăn, điên lên các lão huýt còi báo động thì ăn cứt cả lũ.

 Thằng Béo vừa ăn vừa ngằn như chó. Cái thằng ghét gớm, vừa kiếm được một chút thịt đã vênh vang. Hoàng rót rượu cho nó đầy bát, nó cười nhạt, nâng bát rượu lên chạm cái cạch, uống một hơi hết sạch. Khéo không thằng này say nó làm chấn thương cả đại đội.

 Cái thằng khoẻ như trâu. Cả đại đội nấp rình nó hành gái, một giờ hai mươi phút không kể thời gian chép đề, bảo đảm cả sư đoàn đều thua nó. Người ta chỉ khéo xoay đi xoay lại, hết đổi kiểu này sang kiểu khác cốt để câu giờ, thằng Béo không thèm, cứ thế hùng hục dập. Một số thằng nằm đếm xem được bao nhiêu cái, đếm mỏi mồm vẫn thấy cái đít  của nó nhoay nhoáy, thật khiếp quá.

 Tiểu đoàn đã mấy lần đòi điều nó sang đại đội bệ nhưng Xê trưởng không cho, chửi loạn cả lên. Cả C1 toàn bọn cò hương, có mỗi con trâu đực nó gánh cho bao việc nặng lại điều đi. Điều chi ngu rứa mà điều! Không có thằng đó tui trả đại đôị cho tiểu đoàn. Xê trưởng lúc nào cũng có mỗi bài rũ bỏ trách nhiệm mỗi khi không vừa ý cấp trên, thế mà mọi việc đều thành.

 Có lần Xê trưởng nói cả đại đội không lo ai chết, chỉ lo thằng Béo chết. Nó đào huyệt nhanh lắm, đất gan gà cứng thế chỉ có nó mới trị được. Thằng Béo chết rồi lấy ai đào nửa giờ xong cái huyệt đây? Thằng Béo biết thế nó kiêu lắm chẳng coi ai ra gì, trừ Xê trưởng.

 Nó đang ngồi thù lu như con gấu, hết bốc một miếng thịt lại tợp một ngụm rượu, mắt lừ lừ nhìn mọi người. Cơ này nó phang cả đại đội. Ai bảo nó bắn được hoẵng chẳng khen nó thì thôi lại đua nhau té tát mắng nó.

 Có ai đó bật radio, cái Orionton của Xê trưởng. Đài nói oang oang hết tin chiến thắng miền Nam sang tin chiến thắng miền Bắc.

-Tắt đài đi!

 Thằng Béo lừ mắt quát.

-Để nghe cho vui, tắt làm gì.

Lại một ngươì một câu ỏm tỏi. Nghe đài nói cứ tưởng chiến trường sôi động lắm, có biết đâu lính tráng toàn nằm dài ruột chờ ăn. Hi hi thằng này nói chỉ có trúng. Thắng cứ như chẻ tre. Ừ, thắng dễ thế tụi mình về quê lâu rồi. Ha ha ha đúng đúng đúng. Nói nhỏ thôi, có thằng vác mồm lên tâu với tiểu đoàn thì chết. Sợ đéo gì!

- Tắt đài đi!

Thằng Béo trừng mắt quát. Cái đài vẫn không chịu tắt, chừng như còn được mở to hơn. Thằng Béo ném bát rượu, đứng bật dậy. Cái đài tắt tiếng ngay tức khắc. Ai cũng tưởng thằng Béo lại ngồi xuống nhưng không, nó khệnh khạng tiến về cái Orionton bây giờ đang eo éo một điệu chầu văn cải biên. Mọi người nín thở. Có khi thằng này điên rồi, nó định ném cái đài của Xê trưởng. Hoàng chạy tới ôm lấy cái đài.

-Đưa đây!

Thằng Béo cố giằng lấy cái đài trong tay Hoàng, hai mép nó giật giật, xem ra thằng này đang lên cơn.

-Đài của Xê trưởng!

 Hoàng ôm chặt cái đài.

- Cả đại đội được mỗi cái đài, mày định làm gì?

-Thì cứ đưa đây tao!

-Không!

Thằng Béo thúc đầu gối vào bụng Hoàng, anh ngã lăn ra, vẫn cố không rời cái đài. Một vài thằng chạy đến ôm lấy thằng Béo, nó đánh tay mấy phát đứa trúng ngực đứa trúng mặt ngã quay lơ.

Hoàng ôm đài bỏ chạy, thằng Béo đuổi theo. Anh vừa tụt xuống suối, tính giấu cái đài vào hốc đá. Thằng Béo kịp đến. Nó cầm cổ áo Hoàng nhấc lên như nhấc một con ếch, ném xuống suối. Hoàng vấp phải tảng đá chìm đánh cộc một tiếng, đau điếng. Anh lặng người đi, chừng vài phút sau mới ngẩng lên.

 Thằng Béo đang ôm cái đài khóc rưng rức, nước mắt nước mũi nhỏ giọt xuống cái đài ướt nhèm. Hoàng bò lên bờ ngồi bó gối nhìn nó khóc.

- Mày sao thế?

Thằng Béo gục đầu xuống gối khóc ti tỉ, hết gọi mẹ ơi lại gọi em ơi.

-Nhà mày làm sao à?

- Chết hết rồi! Bom thả trúng hầm chết hết rồi.

-Ai báo mà mày biết?

- Đài!

Hoàng bật cười.

- Ngu, đài nào lại đưa tin nhà mày!

            - Mày ngu thì có, thằng chó!

Thằng Béo lại nắm cổ áo Hoàng nhấc lên ném anh xuống suối. Nó ngồi trên bờ, dóng  mỏ xuống suối rủa ong ỏng. Tao nghe đài nói rõ ràng, máy bay Mỹ bỏ bom B52 chết ráo cả làng, đài nhắc tên vài gia đình, có tên nhà tao. Hu hu, nhà tao chín người chết tám, mỗi em gái ba tuổi còn sống.

Đụ mạ tao nói Xê trưởng, Tiểu đoàn trưởng chẳng ai tin, còn cười tao mê ngủ. Tiểu đoàn trưởng nói có thư, điện báo thì cho về liền. Đụ mạ chết ráo cả, lấy ai mà thư điện! Ngu ! Vừa ác vừa ngu!  Thằng Béo khóc rống lên, nó nhảy đại xuống suối, đè cổ Hoàng nghiến răng dập, vừa dập vừa khóc như bò rống.

Nó đột ngột buông Hoàng, bò lên bờ, ôm cái đài lẳng lặng đi.

Không phải về đơn vị, ô, có khi thằng này đảo ngũ cũng nên, sao cứ đè hướng miền xuối mà tấn tới?

            - Mày đi đâu?

 Hoàng chạy đuổi theo, túm áo thằng Béo giật lại.

            - Tao đéo đánh nhau nữa, tao về!

Thằng Béo đã dịu giọng, nó ngồi bệt xuống gạt nước mắt, thẫn thờ nhìn xuống dưới xuôi.

            -Mày không về được đâu. Về, thế nào người ta cũng bắt trở lại.

            - Bắt cặc tao. Tao về nuôi em tao, bắt sao mà bắt.

            Hoàng hết nói. Một khi thằng Béo đổ lì ra rồi, trời thua. Hoàng móc túi còn ba đồng, đưa cho nó.

            -Cầm lấy!

            Thằng Béo gạt đi, nghĩ sao nó lại cầm.

           -Mày nói Xê trưởng tao mượn cái đài, mai mốt hoà bình tao trả gấp đôi. Tao cần tiền làm cái lều cho em tao ở.

            Thằng Béo đứng dậy ôm đài cúi mặt đi, không thèm chào Hoàng. Được vài bước nó vùng té chạy, nó chạy như trâu càn, chỉ thoáng chốc mất hút.

 Hoàng ngồi yên lòng rỗng không, không thương không ghét không gì hết.

                                    *

                             *            *

Mời cu Lờ làm thủ tướng

NQL: Bài này mình viết từ năm 2009, khi mà Philipp Roesler mới lên chức bộ trưởng. Nhân  Philipp Roesler sắp sang thăm Việt Nam, đọc bài Rủ Philipp Rösler đi biểu tình của Phạm Thị Hoài, bèn đăng lại chơi vui

Tối qua đi uống rượu về, mò vô nhà bác Ba Sàm thấy tin ông Philipp Roesler là người gốc Việt đầu tiên trong nội các Đức, sướng rêm, máu tự hào dân tộc nổi lên, dù đã say vẫn nốc hết ly rượu to, hút hết nửa bao thuốc mới chịu lên giường. Lên giường rồi vẫn không ngủ được, cứ nghĩ vẫn vơ, giá mình là bố Philipp Roesler, nghe tin này thì sẽ thế nào nhỉ? Mới nghĩ đến thế đã nước mắt dàn dụa.

Philipp Roesler phiên âm ra tiếng Việt là Phi lip Rơs lờ, người Việt mình thích nói tắt, gọi là cu Lờ cho nó đậm đà bản sắc dân tộc. Cu Lờ máu Việt toàn tòng, mới 36 tuổi đã làm bộ trưởng của một nước to đùng, dù biết bộ trưởng nước tây hôm nay nhậm chức hôm sau có thể mất chức, chứ không phải như ta, đã lên đến chức đó rồi thì cứ nhè vinh hoa phú quí mà thẳng tiến, thì cũng cứ sướng cái đã.

Mới hay cái môi trường nó quan trọng đến thế nào. Hoàn cảnh như cu Lờ nếu ở ta giỏi lắm cũng chỉ được như bác sĩ Sao Hồng ở Nha Trang, ngày đi rạch bụng người tối lên blog tán gái, thế là oách lắm rồi. Cái chân Viện trưởng cũng chả có, đừng nói Bộ trưởng Y tế, còn khuya.

Ở ta xem lý lịch, giá quê Cần Thơ, Bến Tre thì còn hy vọng chứ Khánh Hoà thì kẹt rồi, lại còn không cha không mẹ, không họ hàng thân thích, nói chuyện làm bộ trưởng khác nào đơm đó ngọn tre. Còn bảo làm bộ trưởng lúc 36 tuổi thì có đánh chết cũng chẳng dám mơ.

Tuổi ấy xưa Võ đại tướng đã làm bộ trưởng, xa hơn nữa cụ Trần Phú làm tổng bí thư lúc 24 tuổi, nhưng cái thời ấy đã đi vào dĩ vãng, ít có cơ may quay trở lại. Bây giờ nghe ông Hoàng Trung Hải 46 tuổi làm phó thủ tướng ai ai cũng mắt trợn mồm há, nói trẻ quá trẻ quá. Đừng nói 46 tuổi, năm sáu mươi tuổi vẫn cứ còn là trẻ, đến tuổi đái ướt quần rồi vẫn cứ còn trẻ như thường.

Thiên hạ bàn tán cả tháng nay về một ông nào đấy nói chỉ có tiến sĩ mới có khả năng đột phá tư duy. Chả biết tiến sĩ có đột phá tư duy hay không chứ tuổi trẻ có khả năng đột phá tư duy là cái chắc. Mình từ khi lớn khôn đến giờ đã hơn ba mươi năm, năm nào cũng nghe trên hô hào trẻ hoá trẻ hoá, trẻ hoá thế nào mà lực lượng đái ướt quần ngày càng phát triển rầm rộ, ghế nhỏ ghế to không chỗ nào là không có mấy ông đó chiếm giữ.

Mình uống rượu tán phét với mấy ông tổ chức, nói các ông tuyển cán bộ đừng có nhìn vào lý lịch, thời buổi chia tỉnh nhập tỉnh tùm lum, khai lại cái tuổi có gì là khó. Các ông cứ lùa tất cả vào toilet bảo đái, cứ ông nào đái ướt quần thì cấp ngay sổ hưu. Làm thế thật kiên quyết, bảo đảm có ít nhất 60% ghế trống dành cho tuổi trẻ.

Nói thật giá nước ta có vài mươi anh như Philipp Roesler, kẹt lắm thì năm bảy anh cũng được, giữ những vị trí quan trọng thì đất nước mình chắc sẽ khá lên nhiều. Một ông nhà văn nói chơi vui, nói lãnh đạo nước mình không có ai để mình gọi bằng thằng cả, toàn phải gọi bằng anh bằng ông bằng cụ, chán mớ đời.

Nghĩ đến đây bỗng nhiên mơ mình có cái quyền tuyển chọn lãnh đạo, lập tức chạy sang Đức gặp cu Lờ, nói ê cu, mày về giải quyết vụ Bauxite Tây Nguyên thật ngon lành, tao cho mày làm thủ tướng. Mày làm thủ tướng 5 năm nếu tham nhũng nước mình không còn là quốc nạn thì mày ưa gì làm nấy, tụi tao sẽ nhất tề gọi mày là Anh giai dân tộc, gọi thế cho nó máu.

Mơ thế thôi, chả chắc cu Lờ nó chịu nghe cho, dù gì đầu gà tây còn hơn má lợn ta. Vả lại cu Lờ có tài đến giời mà chạy đâu cũng đụng phải 16 chữ vàng thì làm được cái gì tốt. Nói thế để thông cảm sâu sắc với thủ tướng đương nhiệm, tuyệt không có ý gì khác, xin thành thật khai báo.

Nguyễn Quang Lập

Tình cát 14

 Hoàng muốn nói hết cho Ly Ly sự  thật những bóng đen đã làm gì trong bãi tha ma hồi rạng sáng. Nói hết sẽ nhẹ người. Ly Ly sẽ mừng rơn, đây là chi tiết cực kì quan trọng cho cô kết thúc thiên phóng sự mệt mỏi này. Chỉ sợ mọi việc sẽ bây hôi. Một khi biết mình muốn chơi bài ngửa thì chúng càng giở trò gian manh. Lấp liếm tội trạng bằng bất kì giá nào đó là cách lũ giả danh lấy làm lẽ sống. Hy vọng chúng nó nhanh chóng hoàn lương chỉ là hi vọng hão.

Hôm nay chúng đào bới mồ mả của dân Thị trấn, hôm sau sẽ đến lượt mồ mả của dân các xã quanh đây, sao cho đủ hài cốt thế vào một ngàn ngôi mộ rỗng. Mình càng làm tới chúng càng phá phách. Một bài báo là cái gì đâu, tóm được dăm bảy thằng cũng không là gì cả, còn đấy hằng hà sa số bọn bất lương, diệt làm sao cho hết? Thôi thì thà im đi, Nhà nước có mất cũng chỉ mất chừng mười bốn mười lăm tỉ, chứ cứ tấn tới, chúng say máu làm càn, tiền bạc chẳng thu hồi được bao nhiêu mà mồ mả cha ông rồi đến kì mất sạch.

- Anh chị đi mô cũng có đôi như đôi cu cu rứa hè. Ghét gớm!

Chủ tịch huyện tay lau bàn tay dọn sạch tài liệu  ném vào hộc tủ, mặt mày hớn hở.

- Anh làm gì mà như dọn bàn ăn cỗ thế này? Tụi em chỉ xin gặp anh phỏng vấn thôi mà...

Ly Ly ngạc nhiên nhìn Chủ tịch huyện trong khi ông đang rỉ tai một cán bộ, bộ dạng dặn dò dọn cỗ đón khách sang.

- Chà, phỏng vấn phỏng vấn phỏng veo  chi hè. Lát, tui đưa cho Ly Ly bản báo cáo huyện uỷ, cứ thế mà chế ra. Anh em nhà báo đến đây tui đều làm rứa cả. Rứa lại đâm hay, chứ tui nói răng hay bằng báo cáo.

Chủ tịch huyện cười hề hề.

- Cỗ bàn chi mô. Nhâm nhi chút xíu thôi mà. Nhân có con chồn hương anh em vừa kiếm được... Cứ phỉ phê vô, coi như buổi sáng ni tui đi công tác vắng. Thích thì lấn cả sang chiều. Làm ăn cả đời chớ có mấy khi anh em ngồi với nhau, phải không anh Hoàng?

Hoàng mỉm cười lấy lòng, bụng nghĩ sao ông này  giống hệt Xê Trưởng thế này? Hồi mới gặp có thấy giống gì đâu, sao bây giờ giống thế nhỉ?  Xê trưởng cũng thâm thấp đen đen, tai to miệng rộng môi dày, tướng của Trạng Lợn làm gì may nấy. Ông này chắc cũng như Xê Trưởng, những lúc vui vẻ vẫn bày ra hết gan ruột, không thèm giấu thứ gì. Nhưng đừng  có tưởng bở mà lần khân, được đằng chân lân đằng đầu có ngày thân bại danh liệt.

 Hoàng nâng cốc rượu hoà tiết chồn hương chạm cốc Chủ tịch huyện.

- Hết! Hết đi! Anh Hoàng uống chi lạ rứa hè!

Chủ tịch huyện tu một hơi hết sạch ly rượu to, chùi mép khua tay thúc giục Hoàng.

 Rượu ngon thật. Rượu Linh Giang được tiếng là ngon lại được ngâm tẩm kì khu, nhấp ngụm nào lịm sườn ngụm đó. Chủ tịch huyện khà một tiếng rõ to. Ông tay gắp miệng nói không cần ý tứ, cứ như lâu ngày mới được một bữa no.

-Răng rồi? Hai người đã thăm thú hết quê bầy tui chưa?

 Chủ tịch huyện mắt hấp háy mũi khịt khịt, ông gắp cho Ly Ly một miếng thịt đùi.

-Ngó quê kiểng rứa đó chứ nhiều chỗ đẹp hết chê. Yêu đương mà vô đây là hết ý!

Chủ tịch huyện cười  khơ khơ .

 Mẹ khỉ, cả cái cười phỡn chí cũng giống Xê Trưởng như hệt. Xê trưởng đã cười như thế khi vừa gửi xong năm chục phuy dầu, leo lên xe, rời khỏi Xóm Cát. Ngồi trong cabin, Xê trưởng cười mãi, nói mãi. Cứ dứt một câu lại cười. Khơ khơ.. xóm đó có mấy con bụ to gớm bay, không đứa mô đeo coóc sê cả nghe. Có đứa mô vọc được không bây? Không à? Dại rứa. Tranh tối tranh sáng cứ mần đến mần đại đi chơ, ai biết.

À, cái ông trưởng xóm tên chi hè? Rúm à? Khơ khơ ... tên chi lạ. Cái chi? Toàn rờ à? Cả xóm đều rờ à? Ừ hén, lạ hén. Rúm Rú  Reng  Ri...khơ khơ! Hết chữ hết nghĩa rồi răng mà đặt rứa hè! E điên!

 Hoàng, mi răng rứa, khóc à! Ua, cái thằng ni khóc bây tề. Chuyện chi rứa? Hay nhớ con mô? Có ba tiếng mà có con đeo rồi à? Thằng ni tài gớm

 A, đúng rồi, tau nhớ rồi, khi xe chạy tau thấy có một con chạy đuổi theo kêu tên mi, đúng không? Khơ khơ ... thằng ni giỏi. Mà giỏi chi, tau mà đẹp trai như mi, tau đè cả trăm con rồi. Đè được thì đè đi em ạ, đến khi tra rồi lại tiếc.

Ua, thằng ni khóc thiệt bây!

Hoàng đã nín khóc từ lâu, chỉ đôi mắt ướt nhèm là không giấu được. Anh ngồi dựa ngửa nghe Xê trưởng nói, đầu óc âm u. Chập chờn cái bóng Thuỳ Linh đang chạy đuổi theo anh. Vẫn nghe rõ ràng tiếng Xê Trưởng lúc lúc lại ré lên khơ khơ khơ. Lẫn trong tiếng cười chua lòm là tiếng gọi khẩn thiết của Thuỳ Linh.

  Quái quỉ, tại sao mình không dừng lại nhỉ? Cứ nhảy bừa xuống xe thì có sao nào? Chẳng lẽ Xê Trưởng cứ cho xe chạy thẳng? Ít ra cũng phải biết tại sao Thuỳ Linh lại có mặt nơi Xóm Cát? Cô đi tìm mẹ cơ mà? Sao tự dưng đến cái nơi khô khốc heo hút này để mà sống?

Suốt một chặng đường dài từ Xóm Cát ra Hà Nội, Từ Hà Nội về Hà Tây nhận khi tài, một tháng sau nháo trở lại khu Bốn, đâm thẳng vào Đông Trường Sơn, Hoàng vẫn không sao tìm cách giải thích thật hợp lý vì sao Thuỳ Linh bỗng dưng bỏ tất cả để chạy về Xóm cát. Cứ một lần nhớ đến cái dáng chạy  sấp ngửa dưới trăng trên trảng cát của Thuỳ Linh là anh không kìm giữ được nước mắt. Không phải Hoàng muốn khóc, anh chỉ nghĩ đến nó như một kí ức khó quên, một chút gì bâng khuâng lưu luyến. Thời gian đã cho anh đủ bình tĩnh để không phải nghẹn ngào. Nhưng kì lạ, cứ mỗi lần nhớ đến là anh lại ròng ròng nước mắt, y như thứ nước mắt sống của người hỏng tuyến lệ.

 Người ta bảo mỗi người có một ao nước mắt ở tiềm thức nằm sát vùng kí ức. Chỉ cần khẽ chao chân vùng kí ức là tức khắc nước mắt chảy trào, bất kể tâm trạng của anh lúc đó thế nào. Nghe cũng có lý nhưng hình như không phải, có cái gì bí hiểm hơn chực sẵn ở cửa tuyến lệ khiến anh khó lòng điều khiển được. Lắm khi Hoàng khóc thật vô duyên, hệt nước mắt cá sấu, thật chả ra làm sao.

 Hoàng đã nước mắt dầm dề trong khi Xe Trưởng nói cười hỉ hả, huyên thuyên những chuyện không đâu. Xê Trưởng đang vui, anh vừa tháo bỏ được một đống của nợ, nó chẳng có giá trị bao lăm nhưng dễ bị người ta qui kết mỗi khi vô cớ làm mất nó. Xê trưởng đã có quá nhiều đắng cay xung quanh chuyện bảo vệ khí tài. Một khẩu súng điếc, thực tế nó chỉ là một cục sắt rỉ, vứt xó nhà quanh năm chẳng ai thèm để ý. Đừng có tưởng bở, cứ làm mất nó đi xem nào, người ta chẳng cạo cho trắng xương ra. Thậm chí  một đoạn dây cáp hỏng, một cái bóng điện tử hỏng chân hay chỉ là một cái bút thử điện gãy ngòi, nếu không kịp thời làm biên bản thanh lý, đụng sự mất mát coi như toi đời anh quản lý chúng, không ra toà án binh cũng bị tước quân hàm oan uổng.

 Năm chục phuy dầu cũng thế thôi, khi đơn vị mất khả năng chiến đấu, chúng trở thành thứ bỏ thì thương vương thì tội. Nếu kéo hết ra Hà Nội chẳng ai khen, có khi người ta còn cười cho là dại. Khi không lại ôm rơm rậm bụng, kéo củi về rừng. Nhưng gửi ở đâu, gửi cho ai? Thời buổi bom rơi đạn nổ ai dám nhận trông coi đồ dễ cháy?

 Đã có lúc Xê trưởng tính đào hố chôn quách một nơi nào đó, khi quay vào lại bới lên. Làm thế cũng dễ nguy lắm, nói trộm vía bề trên, nếu bom Mỹ khui trúng chỗ gọi là phúc tổ ba mươi đời, chứ có kẻ lấy đi thì toi đời, có chồng cả mớ lý lịch ba đời ăn củ chuối cũng không cản được người ta qui cho là phản động.

 Nhờ có Hoàng, Xê trưởng đã gặp may. Chỉ có cái Xóm trời ơi đất hỡi đó mới hồ hởi phấn khởi nhận trông coi đồ nguy hiểm chết  người cho Xê trưởng. Xê trưởng đã nhẹ nợ. Nghĩ cũng hay hay, không biết trời xui đất khiến thế nào Xê trưởng lại vớ được chú lính cu con, từ ngày có nó Xê trưởng toàn gặp may, cứ y như thiên sứ nhà trời sai về hộ mệnh. Xê trưởng ngửa cổ cười khơ khơ khơ, véo đùi Hoàng một cái lại cười khơ khơ khơ.

 Thằng ni răng rứa hè, được ra Hà Nội sướng thấy mồ mà mặt mày y như thằng mất  sổ gạo. Tươi tỉnh đi em, tiếc làm chi mấy con Xóm Cát, ra Hà Nội tha hồ. Không, chỉ cần ra tới Thanh Hoá thôi tụi bay đã tha hồ rồi. Gái Thanh Hoá như khoá  viro, sợ tụi bay không có sức thôi. Tau đã mần được một con rồi nghe, khơ khơ. Gớm, hắn sướng quá cắn tau tưởng đứt mũi. Ua cái  thằng ni răng rứa hè, răng khóc, Hoàng!

-Hoàng! Anh Hoàng!

Ly Ly đập mạnh vào vai Hoàng mấy lần, anh mới  giật mình sực tỉnh.

Hoàng vội vàng quệt nước mắt, nâng ly rượu lên chực chạm cốc với mọi người. Không ai có ý định chạm cốc với anh cả. Hoàng đặt ly rượu xuống cười ngượng nghịu.

-Anh Hoàng răng rứa hè? Răng khóc?

 Chủ tịch huyện trố mắt nhìn Hoàng.

Hoàng cười nhăn nhở, vói lên chạm cốc với Chủ tịch huyện. Anh tu sạch cốc rượu, tự tay rót thêm rượu cho mình, bụng nghĩ: Không biết nãy giờ ông ấy nói chuyện gì nhỉ? Hoàng nhìn đồng hồ, chết chửa, gần một giờ chiều rồi.

-Có khi anh Hoàng mệt rồi. Ta nghỉ thôi chị Ly Ly hè?

LyLy vâng, chực kéo Hoàng đứng lên, lập tức bị Chủ tịch huyện ấn vai ngồi xuống.

- Từ từ đã, chi mà vội.

Hoàng mừng thầm. Bây giờ anh mới cảm thấy rượu ngon, uống rất vào. Hoàng uống rượu tì tì. Chủ tịch huyện chạy vào chạy ra hình như đang đợi ai đó. Ly Ly ngồi ngọ nguậy không yên, cô khó chịu với Hoàng . Cái ông này dở hơi, đến giờ người ta đuổi về còn ngôì ỳ ra đó, uống như thằng khát uống.

- Đây rồi!

Chủ tịch huyện vồ lấy hai gói quà cô văn thư vừa hộc tốc mang tới, ông cười hề hề ôm vào đặt trước mặt Ly Ly và Hoàng.

-Có ít mực khô, coi như quà của Uỷ ban cung tiễn anh chị.

Ly Ly ôm lấy gói quà, miệng tươi cười bảo Uỷ ban chu đáo quá, bụng nghĩ người ta đuổi khéo mình đây, biết tụi mình về khi nào mà quà với chả cáp? Liếc xéo sang Hoàng, cô ngạc nhiên thấy anh chẳng thèm để tâm đến Chủ tịch huyện đang nói gì làm gì, mải mốt uống hết ly này sang ly khác. Tự nhiên Ly Ly nổi cáu, cô đặt gói quà vào bụng Hoàng, đập khẽ vai anh.

- Đây quà của anh đây, cầm lấy, chuẩn bị mai về Hà Nội!

- Sao về?

 Nhìn cái mặt đực như ngỗng ỉa của Hoàng, Ly Ly càng tức. Thằng cha này thông minh chỉ để cho chó gặm thôi, khốn nạn. Người ta đuổi cho sát mặt cũng chẳng hiểu mô tê gì. Tức quá hoá buồn cười, Ly Ly chợt cười phì.

- Anh này hỏi hay! Chủ tịch huyện đã đưa quà cung tiễn rồi, còn ngồi đó làm gì!

Những tiếng cuối cùng vói lên như gắt. Hoàng cười hậc, cái mặt cười của kẻ vừa làm một việc gì thất thố lắm, anh bẽn lẽn đứng lên.

- Ây ây… răng chị Ly Ly lại nói rứa! Đó là tụi tưởng anh Hoàng mệt chớ ngồi uống thêm chút nữa càng vui, có chi mô.

Chủ tịch huyện rối rít nằng nặc mời hai người ngồi lại.

 Mô có, chị Ly Ly nghĩ rứa là oan cho tui lắm. Chị là đại khách, anh Hoàng là vàng ngọc của huyện nhà. Được tiếp đón anh chị là phúc tổ ba mươi đời. Huyện nghèo mấy thì nghèo cũng thừa sức đón rước anh chị cả năm, đừng nói mấy ngày.

Hay quá, khơ khơ, hay quá, được chị Ly Ly cho uống tiếp, hay quá. Thôi, uống.

 Chị Ly Ly rứa mà hay, chiều anh Hoàng hết sức. Bà xã tui thì đừng hòng, mới được vài ly hết thúc sườn lại véo đùi, đạp chân đòi về cho được. Ừ hén! Đang yêu thì hay ho rứa đó, đến khi thành vợ thành chồng rồi mới biết tay nhau. Uống đi anh Hoàng, chà, đến mô hay đó, nghĩ ngợi chi cho mệt óc rứa hè!

 Hoàng hồ hởi dốc rượu đổ miệng cật lực. Công nhận rượu ngon, càng uống càng thèm uống. Anh thây kệ Chủ tịch huyện muốn nói gì thì nói, Ly Ly muốn lườm gì thì lườm.

 Chẳng còn ai để ý đến Hoàng. Ly Ly và Chủ tịch huyện đang đôi co, vẫn ngọt nhạt mềm mỏng thôi nhưng câu chuyện xem chừng đang vào hồi quyết liệt. Ly Ly nói thẳng cô và Hoàng về đây vì có đơn thư tố giác chuyện làm khống một ngàn mộ liệt sĩ để ăn tiền. Chủ tịch huyện ngớ ra.

Có chuyện đó thiệt a? Không có chuyện tào lao đó mô. Không không không, đời mô huyện có chủ trương tầm bậy đó. Ly Ly cứ yên tâm đi, để tui kiểm tra lại, rồi sẽ báo cáo rõ ràng rành mạch, chuyện chi chứ chuyện ni tui quyết không bỏ qua.

 Ly Ly chăm chú nghe Chủ tịch huyện phân bua, vẻ mặt rất chân thành. Tụi em về đây chỉ để kiểm tra lại mà thôi chứ cũng không tin. Em nói thật, thiếu gì cách tham ô lại chui vào chốn linh thiêng đó! Đúng đúng đúng, Chủ tịch huyện kêu lên rất to, ăn tham thì có ăn bẩn thì không mô. Tui ở đây mấy chục năm trời, lăn lộn với anh em tui biết chớ! Dạ, em cũng nghĩ vậy, Ly Ly nhã nhặn thật thà, mà có ăn thua gì, có mười lăm tỉ chứ bao nhiêu. Chỉ cần một mùa bão lụt, các anh đã thu hoạch gấp năm gấp mười, cần gì phải làm thế.

Khơ khơ khơ! Ly Ly nói chi  lạ rứa hè, ở mô kiếm chác nhờ bão lụt chứ ở đây không dám mô. Tui ngó rứa chứ nhát, cứ ăn không nói có là sợ chết khiếp. Anh nói đùa, Ly Ly cười rất tươi, không có chuyện đó sao Nha khí tượng báo tám giờ đêm bão mới vào mà từ năm giờ chiều các anh đã thống kê xong thiệt  hại do bão lụt, cho cán bộ đi tàu nhanh ra thẳng Trung ương? Nhỡ bão không vào có phải tốn tiền tàu xe, công tác phí không?

 Oan! Oan! Oan! Chủ tịch huyện dơ thẳng hai tay lên trời. Oan Thị Kính quá Ly Ly ơi, chị nói rứa chết bầy tui. Khơ khơ .. nhà báo tưởng tượng hay hung.  Ăn chi lại ăn bão lụt, khơ khơ khơ...

Trời đất, sao tiếng cười Chủ tịch huyện lại giống Xê trưởng đến thế.

 

*

*              *